serwis internetowy dla turystów

Chorągiew Piekoszowska

Poprawiony: wtorek, 15 maja 2012 20:29 Wpisany przez Tadeusz Dąbrowa czwartek, 05 czerwca 2008 17:39

Wspaniałe ruiny pałacu Tarłów w Podzamczu Piekoszowskim posiadają przeszłość nie mniej ciekawą i zagadkową niż niejeden średniowieczny zamek na Kielecczyźnie. W tych murach przyszło na świat wielu wybitnych i zasłużonych dla kraju ludzi. Można wymienić choćby Jana Aleksandra Tarłę - wojewodę sandomierskiego, pierwszego mecenasa młodych poetów w Polsce, twórcę sławnych Comitiatów, czy Mikołaja Tarłę - generała wojsk francuskich Ludwika XIV.

Lecz najsławniejszą postacią, jaka ściśle wiąże się z pałacem w Piekoszowie jest Adam Tarło - wojewoda lubelski, marszałek konfederacji dzikowskiej, która uważana jest za pierwszy narodowowyzwoleńczy zryw przeciw dominacji obcych mocarstw nad Rzeczypospolitą. Także z osobą Adama wiąże się tajemnica sztandaru Piekoszowskiego, którą dzisiaj postaramy się wyjaśnić. Kiedy 5 listopada 1734 roku siły reformatorskie w Rzeczypospolitej pod wodzą Jana i Adama Tarłów zawiązały konfederację w Dzikowie i wydały w Kolbuszowej słynny manifest, prawie cały naród powstał do boju przeciw nieudolnemu Augustowi III Sasowi i popierającym go wojskom saskim, rosyjskim i pruskim. Głównodowodzący frontem małopolskim został Adam Tarło, który za swoją siedzibę obrał pałac piekoszowski, tworząc tu także swoją sławną, elitarną chorągiew piekoszowską. Oddział Adama Tarły składał się z doborowych żołnierzy, wprawionych w walkach i bitwach, a zamieszkujących pobliskie wioski. Przyboczna chorągiew marszałka konfederacji składała się z tysiąca ludzi wspaniale wyszkolonych uzbrojonych i gotowych na wszystkie trudy wojny. Jak każda większa chorągiew i ta posiadać musiała swój sztandar jako znak wojskowy. W godle sztandaru postanowiono umieścić tarczę, na której po lewej stronie znajdował się topór jako herb Tarłów, zaś po prawej widniał wizerunek Matki Boskiej Piekoszowskiej, której obraz znajdujący się w tutejszym kościele słynął z łask i cudów. Elitarny oddział Adama Tarły podczas trwania całej kampanii wojennej uważany był za najbitniejszy i najlepszy w całym wojsku polskim. Odwaga piekoszowskiej chorągwi rozsławiła się tak daleko, iż sam król francuski prosił Tarłę, by po zakończeniu konfederacji oddział przeszedł na służbę francuską.

W bitwach, w których uczestniczył oddział, zwycięstwo zawsze odnosiła strona polska. Przykładem mogą być: szarża pod Gulczą, gdzie zniesiona została awangarda armii saskiej gen. Diemara, bitwa pod Sołobkowicami, gdzie 23 kwietnia 1734 roku oddział rozbił artylerię rosyjską czy potyczka pod Ossowem, w której rozbito trzykrotnie silniejsze siły Sasów. Chorągiew piekoszowska walczyła także pod Bochnią i Zakliczynem, w bitwie o Kraków oraz w wyprawie przez Śląsk na Saksonię. Ostatnią bitwą, jaką stoczyła chorągiew, była batalia pod Warką gdzie na czele 18-tysięcznej armii Adam Tarło pobił saskiego generała von Birkhza i szturmem zdobył zamek Kargowę. Po zdradzie Potockiego, 25 stycznia 1735 roku i pełnej klęsce konfederacji, Adam z rozkazu Stanisława Leszczyńskiego postanowił rozwiązać swój elitarny oddział, rozpuszczając go do domów. Co się wtedy stało ze sztandarem? Z tego co mówią źródła historyczne, sztandar przywieziony został do Piekoszowa i w tamtejszym kościele zawieszony nad ołtarzem bocznym na pamiątkę waleczności okolicznej szlachty. Jak wspomina inwentarz kościoła w Piekoszowie z roku 1761, sztandar nadal się znajdował w świątyni. Mimo to obecnie kościół nie posiada w swoich zbiorach tego cennego sztandaru. Więc gdzie może teraz się znajdować? I co się z nim stało? W roku 1884 rozebrano starą świątynię i wzniesiono nową, murowaną budowlę, jaka stoi obecnie. Być może sztandar zaginął podczas przeprowadzki lub został gdzieś oddany na przechowanie i zapomniano o nim. Może leży gdzieś w wiejskiej chacie, czekając na swojego znalazcę?