serwis internetowy dla turystów

Wierzenia na dzień św. Łucji

Poprawiony: wtorek, 15 maja 2012 20:42 Wpisany przez Krzysztof Żołądek wtorek, 13 grudnia 2011 13:58

Po reformie gregoriańskiej dzień św. Łucji - dziewicy i męczennicy z IV wieku - przypada na 13 grudnia, czyli tak jak i dzień śmierci wspomnianej świętej. Przed reformą święto to przypadało na 23 grudnia, czyli na okres szczególny w starych ludowych wierzeniach. Stąd też kilka zwyczajów ludowych przetrwało w opowieściach, choć zanikły one podobnie jak i kult św. Łucji w naszym kraju (rozwija się za to w Szwecji, gdzie jest to Święto Światła).

Wierzono dawniej, że okres przesilenia to okres szczególny dla przyszłych plonów i dla pogody, którą starano się określić na poszczególne miesiące czy dni poprzez obserwację pogody w końcówce roku. Do dziś zachowało się wiele ludowych przysłów dotyczących tych zależności. A wspomniany dzień św. Łucji miał określić jaka pogoda będzie następować w kolejnym roku. Patrzono na kolejne dni licząc od imienin świętej. Zatem jaki był 13 grudzień, taki miał być styczeń kolejnego roku, jaki 14 grudzień, taki luty, i tak dalej.

W polskiej tradycji ludowej dzień św. Łucji przypadający 13 grudnia i jego wigilia były czasem wzmożonej aktywności czarownic i ich czarów. Dlatego też proszono w tym czasie św. Łucję o pomoc. Starano się obronić przed złymi czarami rozkładając na progach domostw i przed oborami odpowiednie zioła, by złe moce nie miały wpływu na przychówek. Tego też dnia dzieci nie wychodziły z domów, by nie zostały porwane przez czarownice.

Polskie przysłowia ludowe związane z osobą św. Łucji mówią o świetle, o przełamaniu dominacji nocy nad światłem. To witanie słońca odnajdziemy w powiedzeniu "Święta Łucja dnia przyrzuca". Inne przysłowie to: "Od Łucyi dni dwanaście policz sobie do Wilii, patrz na słonko i na gwiazdy, a przepowiesz miesiąc każdy (E. Ferenc)".