serwis internetowy dla turystów

Ostatni ślad po kieleckich... muzułmanach

Poprawiony: wtorek, 15 maja 2012 19:42 Wpisany przez Dorota Kosierkiewicz środa, 23 marca 2011 09:37

Kiedy myślimy o islamie wydaje nam się obcą, nieznaną religią. Tymczasem historia nie raz już spłatała nam figla. I tak wyznawców Mahometa nie trzeba daleko szukać. W Kielcach został po nich widoczny ślad. Za Cmentarzem Starym jest ulica nazwana Mahometańską, a muzułmanie gościli tutaj w XIX wieku. Żyli wśród nas, mieszkali, rodzili się i rozwijali.

Jest słoneczny listopadowy dzień. Chodzimy po niewielkiej uliczce, przy której w górę pną się wystawne domy jednorodzinne. Jeszcze kilka lat temu stało tutaj tylko kilka starych budynków i rosły wysokie chaszcze za cmentarnym murem. Ludzie dziwili się widząc nazwę tego traktu – Mahometańska. Machali ręką na to dziwactwo nie zastanawiając się, skąd się wzięła w katolickich Kielcach. Kiedy pytamy mieszkańców o nazwę ich ulicy, bezradnie rozkładają ręce. Chodzimy zatem po Cmentarzu starym szukając półksiężyca na wiekowych nagrobkach. Na próżno...

– Nie stawiamy zmarłym wystawnych pomników. Na naszych mogiłach usypujemy kopczyk, a na nim umieszczamy kamień z wyrytym wersetem z Koranu. Obok może być niewielki półksiężyc, ale nie ma tak widocznych symboli, jak chrześcijański krzyż. Nie są to zbyt trwałe kwatery, prawdopodobnie dlatego zniknęły z czasem z kieleckiego cmentarza – tłumaczy Fatima Bouali z Centrum Muzułmańskiego w Białymstoku.

W tej sytuacji zostają nam tylko źródła historyczne. Według nich najstarszą nekropolią Kielc jest Cmentarz Stary przy ulicy Ściegiennego – założony około roku 1809 na terenie dawnego folwarku Psiarnia, przy trakcie do Chmielnika. Ciekawe, że w pierwszej połowie XIX wieku był on cmentarzem wielowyznaniowym, a w drugiej połowie XIX wieku zespołem cmentarzy: katolickiego, ewangelickiego, prawosławnego i... mahometańskiego właśnie. Było to zgodne z przepisami ówczesnej Rady Administracyjnej mówiącymi, że „gdzie mało katolików, tam przy katolickim cmentarzu wyznacza się im dzielnicę”. Nekropolie katolicka, ewangelicka, prawosławna i mahometańska tworzyły jeden kompleks i teraz rozgraniczenie ich stanowi poważny problem.

Powstanie samego cmentarza ewangelickiego związane jest z parafią ewangelicką w Kielcach. W związku z rozwojem Centralnego Okręgu Przemysłowego przyjechali tutaj specjaliści górnictwa z dolnej Saksonii. Wyznawcy prawosławia to byli przede wszystkim Rosjanie ze stacjonującego tutaj garnizonu, stanowili oni warstwę urzędniczą XIX-wiecznych Kielc. podobnie rzecz się miała z owymi tajemniczymi dzisiaj mahometanami – wyznawcy islamu byli przede wszystkim żołnierzami garnizonu carskiego. Było ich niewielu, więc zachował się po nich zaledwie ślad w nazewnictwie miasta. Ten ślad to właśnie nasza obecna ulica Mahometańska, tuż za cmentarnym murem.

Wyznawcy islamu mieszkają w Polsce od wieków, najczęściej to potomkowie tatarów, muzułmanie z dziada pradziada. Dzisiaj jest ich około 10 tysięcy, tylko część to ludność napływowa lub będący tu przejazdem studenci. - Nigdy między nami nie było żadnych niesnasek. W Białymstoku mamy ośrodek, dom modlitwy, dzieci uczą się religii. Są katolicy, prawosławni i muzułmanie. Od wieków, razem i w zgodzie – mówi Fatima. Nic nie wie o kieleckich wyznawcach islamu, i tych sprzed dziesięcioleci i tych współczesnych, ale cieszy się, że po tych pierwszych został piękny ślad tolerancji wyznaniowej w naszym mieście.