serwis internetowy dla turystów

Rytwiany - Pustelnia Złotego Lasu

Poprawiony: czwartek, 09 grudnia 2010 08:39 Wpisany przez Krzysztof Żołądek środa, 25 czerwca 2008 00:00

Klasztor w Rytwianach to jeden z cenniejszych pokamedulskich zespołów sakralnych w skali kraju i Europy. Klasztor wraz z zabudowaniami był drugim, po krakowskich Bielanach ośrodkiem kamedulskim w Polsce. Powstał w 1621r. z fundacji Jana Magnusa Tęczyńskiego. Usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu, pośród staszowskich lasów. Najbliższe domy i zabudowania oddalone są o kilka kilometrów, dlatego też przywrócono tu Pustelnię Złotego Lasu. Hasłem pustelni są słowa "Salus per silentium", czyli zdrowie przez ciszę. Ważnym jest fakt, iż klasztor zachował się w formie prawie nie zmienionej w stosunku do pierwotnego założenia. Osobliwością tego miejsca jest ukryta w jednej z szaf unikatowa w skali kraju figura woskowa (pośmiertna maska), Anny Dziulanki – pół Włoszki niskiego stanu, wybranki magnata Opalińskiego, który stracił dla niej głowę, narażając na szwank reputację jednego z najznaczniejszych rodów ówczesnej Rzeczpospolitej.

W kryptach pod kościołem znajdują się groby zakonników, zaś w kapitularzu grobowiec rodziny Radziwiłłów. Warto zwrócić uwagę na sztukaterie kapitularza. Podziemia kaplicy p.w. św. Romualda kryją w sobie sarkofag Stanisława Łukasza Opalińskiego. Ołtarz główny klasztoru zdobi obraz  przeora rytwiańskiego klasztoru w latach 1623-32 Venanto da Subiaco. Na uwagę zasługują także stalle w chórze zakonnym. Między 1717 a 1719 rokiem architekt Giovanni Spazzio wzmocnił fundamenty pod kościołem. Równolegle, obok prac budowlanych, trwała odnowa malowideł wewnątrz świątyni. Ich restaurację powierzono malarzowi Karolowi de Prevot.

Przez okres ponad dwóch wieków w pustelni toczyło się ciche, okryte tajemnicą życie. Nie ominęły go nieszczęśliwe wypadki (dwa pożary: w 1737 i 1741 roku, w czasie, których zniszczeniu uległa między innymi biblioteka). 16 czerwca 1820 roku, na mocy ustawy o zniesieniu klasztorów, dokonano kasaty konwentu. Ostatni czterej zakonnicy przebywali w pustelni do 1825 roku, kiedy to przeniesiono ich do eremu warszawskiego. W XIX wieku, staraniem Elżbiety z Branickich i Adama z hrabiów Potockich, opuszczony klasztor powierzono ojcom reformatom. Wkrótce jednak (1864 r.) kolejne zarządzenia władz carskich po upadku powstania styczniowego zmusiły ich do opuszczenia Rytwian. W 1925 roku podjęto jeszcze jedną próbę przywrócenia dawnego stanu. Do klasztoru powrócili kameduli. Jednak stan opuszczonych od lat zabudowań uniemożliwiał zamieszkanie w nich. Z tego też powodu w rok później zakonnicy zostali z polecenia przełożonych odwołani. W 1935 roku świątynia stała się kościołem parafialnym dla mieszkańców Rytwian, Kłody i okolicznych wiosek.

Plan rewitalizacji klasztoru zakłada odbudowę pobliskich budynków klasztornych. Oddany do użytku jest pierwszy erem. Wyposażony w prąd, bieżącą wodę i komfortowo umeblowany. Jedyne sprzęty jakich tu nie znajdziemy - z racji funkcji jaką ma spełniać pustelnia - to radio i telewizor. By ukoić nadszarpnięte nerwy i w pełni móc się odprężyć obok pustelni stworzono niewielki ogród. Od zabudowań oddzielony został murem. Na bazie zabudowań klasztornych powstał hotel, w którym czekają pokoje 1-, 2-, 3- i 4-osobowe oraz restauracja z piecem chlebowym. W nim wypiekać się będzie chleb na zakwasie chlebowym, zgodnie z dawnymi recepturami.