serwis internetowy dla turystów

Piotrkowice - Sanktuarium MB Loretańskiej

Poprawiony: poniedziałek, 13 grudnia 2010 13:11 Wpisany przez Dorota Skwark, Karol Wójcik piątek, 08 sierpnia 2008 00:00

We wsi Piotrkowice, położonej na trasie Kielce – Chmielnik, znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Loretańskiej, którego dzieje są niezwykle ciekawe. Zanim wybudowano kościół, w tym miejscu stał krzyż „Boża Męka” z rzeźbą Ukrzyżowanego Chrystusa. Wieść niosła, że było to miejsce wielu objawień i z tego powodu tłumnie przybywali w to miejsce wierni. Ówczesny proboszcz nie wierzył tym opowieściom i aby zapobiec kolejnym, według niego, wymysłom i zbiegowiskom, polecił zaorać pole wokół krzyża. Kiedy rolnik wykonywał wolę proboszcza, pług się połamał, a woły uciekły do pobliskiego lasu. Wtedy to proboszcz postanowił wysłuchać dokładnie opowieści wiernych o objawieniach. Dowiedział się, że w tym miejscu wielokrotnie widziano wielką światłość, a nawet jaśniejącą postać samej Matki Bożej. Od tej pory nie zabraniał nikomu modlić się w miejscu, w którym ludzie otrzymywali wiele łask.

Przybyła również w to miejsce ciężko chora kasztelanowa Zofia Rokszycka. Ona również dostąpiła łaski uzdrowienia w 1627 roku. W dowód wdzięczności ufundowała w tym cudownym miejscu drewnianą kaplicę wraz z klasztorem, którymi opiekowali się sprowadzeni Karmelici. Po nich, w dość niedługim czasie, opiekę nad tym miejscem roztaczali Bernardyni. W 1628 roku z parafialnego kościoła pw. św. Stanisława (dziś kaplica cmentarna) przeniesiono do kaplicy starą (z ok. 1400 r.) figurę Madonny z Dzieciątkiem. Umieszczono tam również znalezioną przez rolnika na polu figurkę Matki Bożej Loretańskiej. Pielgrzymów od tej pory przybywało i kaplica okazała się za mała. Kasztelanowie połanieccy, Marcin i Zofia Rokszyccy, w 1652 roku wybudowali więc z kamienia kościół pw. Zwiastowania NMP, który można podziwiać do dziś.

Bernardyni, przy wsparciu Stanisława Krasińskiego i Joachima Tarnowskiego, dobudowali pod koniec XVIII wieku późnobarokową kaplicę, a w niej domek loretański. We wnęce zachodniej ściany została umieszczona słynąca łaskami figura Matki Bożej z Dzieciątkiem. Dzieciątko trzyma w lewej dłoni kulę ziemską zwieńczoną krzyżykiem, a prawą wspiera się na ramieniu Maryi. Matka Boża w prawej dłoni trzyma berło, symbol władzy królewskie i wskazuje na Chrystusa, od którego pochodzi wszelka władza i łaska. Statua Matki Bożej otoczona jest owalnym nimbem, z którego rozchodzą się wokół złociste promienie. W bocznych skrzydłach przejściowe bramki dla pielgrzymów, którzy na kolanach obchodzą wokół ołtarz. Z boku ołtarza, w rokokowym kartuszu, maleńka statua Matki Bożej Niepokalanej, słynąca łaskami. Po lewej stronie kaplicy w drugim kartuszu figurka św. Józefa, opiekuna Jezusa. Specjalna komisja, z biskupem Marcinem Szyszkowskim na czele, zbadała wiarygodność opisywanych łask, dostąpionych w tym miejscu. Historyczne dokumenty (z XVII w.) podają, iż sam biskup Szyszkowski dostąpił wówczas łaski Pańskiej.

Domek loretański: Ziemia Święta, w X i XI w. została zajęta przez muzułmanów. Kiedy skończyła się epoka wypraw krzyżowych chrześcijanie Zachodu musieli opuścić Ziemię Świętą, zabrali ze sobą "Święte Kamienie", z których zbudowany był Domek Maryi w Nazarecie. Drogą morską przewieźli je najpierw w okolice Rijeki w Kroacji (dzisiejsza Chorwacja) a następnie do Loreto, miasta położonego nad Morzem Adriatyckim. Legenda głosi, że Domek z Ziemi Świętej do Loreto przenieśli Aniołowie. Historycy zaś dowodzą, że relikwie przetransportowała rycerska rodzina o nazwisku De Angelis, która miała posiadłość w pobliżu tego miasta. Od roku 1294 Święty Domek znajduje się w Loreto. Jego autentyczność potwierdził papież Mikołaj V w 1449 r. słowami: "Domek Bożej Rodzicielki jest prawdziwym domkiem, w którym Słowo Ciałem się stało". Cenna relikwia była celem licznych pielgrzymek. W Domku Loretańskim wierni zanosili do Maryi swoje modlitwy dziękczynienia. Z tytułów nadawanych Matce Bożej powstała z czasem "Litania Loretańska". Już od XIII wieku Domek Nazaretański Świętej Rodziny w Loreto otoczono czcią wznosząc nad nim wspaniałą bazylikę. Na wzór Świętego Domku w Loreto wybudowano w wielu krajach, również w Polsce kilka Domków, zwanych loretańskimi: w Krakowie, Lwowie, Warszawie, Głogówku na Śląsku, a na ziemi świętokrzyskiej w Piotrkowicach koło Chmielnika.

Późnorenesansowy kościół Zwiastowania NMP zbudowany jest z kamienia. Jest to budowla jednonawowa, orientowana, wzorowany na kościele Dominikanów w Klimontowie. W centrum ołtarza głównego znajduje się obraz Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Kompozycja przedstawia Matkę Bożą na klęczniku z rękami złożonymi do modlitwy, przed Nią stoi Archanioł Gabriel z lilią w lewej ręce, natomiast prawą ręką wskazuje na Ducha Świętego unoszącego się w postaci gołębicy. W arkadowym zwieńczeniu umieszczony jest Bóg Ojciec na obłokach z berłem i kulą ziemską w ręku. Obraz otaczają cztery kolumny, a między nimi figury głównych patronów Polski - św. Wojciecha i św. Stanisława biskupów.

Ołtarze boczne (po lewej obraz św. Antoniego przyjmującego z rąk Matki Bożej Dzieciątko Jezus, na zasuwie obraz św. Franciszka, a po prawej obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, na zasuwie św. Anny Samotrzeć) połączone zostały przepięknym łukiem tęczowym, na którym umieszczono Pasję Chrystusa z grupą rzeźb barokowych: Matki Bożej Bolesnej, św. Jana Ewangelisty, św. Antoniego z Padwy i św. Bonawentury. U stóp krzyża pelikan z pisklętami i herbem Gryf, mówiący o fundatorach. W świątyni znajduje się wiele bezcennych obrazów i rzeźb. Jest również drewniana chrzcielnica z XVII wieku, a także w stylu rokokowym relikwiarz św. Tekli, uczennicy św. Pawła Apostoła, od którego przyjęła chrzest. Warto wspomnieć barokową ambonę w kształcie okrętu z pierwszej połowy XVII wieku. W zwieńczeniu - gołębica, symbol Ducha Świętego. Liny z "gniazd bocianich" podnoszą żagle ze sznurową drabinką, które tworzą rodzaj baldachimu. Z dachu baldachimu anioł spogląda na pokład, a dwa anioły putta z boku trzymają żagle. Na boku burty, obok sieci rybackiej i wioseł, umieszczono stułę, tiarę papieską i klucze, jako symbole władzy Kościoła. Po prawej stronie ambony ustawiona jest drewniana chrzcielnica z XVII wieku. Nad nią płaskorzeźba przedstawia św. Jana udzielającego chrztu Panu Jezusowi.

Wieloletni opiekunowie kościoła, Bernardyni, na skutek kasat zakonów, musieli opuścić to miejsce, a zastąpili ich Redemptoryści, ale i ich los okazał się podobny. Wówczas sanktuarium przeszło w ręce księży diecezjalnych. 07 września 1958 r. nastąpiła Koronacja figury Matki Bożej Loretańskiej na tzw. prawie papieskim, której dokonał biskup Czesław Karczmarek przy współudziale ks. arcybiskupa Eugeniusza Baziaka z Krakowa oraz siedmiu innych biskupów w obecności około 100 tysięcy pielgrzymów. Od 1970 roku sanktuarium przeszło pod opiekę Karmelitów Bosych i tak jest do dziś. Karmelici serdecznie zapraszają pielgrzymów do nawiedzenia sanktuarium Matki Bożej Loretańskiej. Uroczystości odpustowe przypadają w: Zwiastowanie NMP - 25 marca, Matki Bożej Szkaplerznej - 16 lipca, Narodzenie NMP - 8 września, Matki Bożej Loretańskiej - 10 grudnia i św. Józefa 19 marca.

Opracowano na podstawie:

• Sanktuarium MB Loretańskiej w Piotrkowicach
• Wikipedia