serwis internetowy dla turystów

Ostrowiec Świętokrzyski

Wpisany przez Krzysztof Żołądek niedziela, 12 czerwca 2011 19:25

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie obecnego Ostrowca Świętokrzyskiego sięgają czwartego tysiąclecia przed naszą erą, czyli czasów kamienia. Przywędrowały wówczas na te ziemie ludy koczownicze i plemiona naddunajskie. Pobliskie złoża krzemienia pozwoliły im na wyrób narzędzi, a w celu wydobycia krzemienia powstały liczne kopalnie - do dziś najlepiej zachowane stanowisko kopalniane udostępnione jest do zwiedzania na terenie Rezerwatu Archeologicznego "Krzemionki" w Krzemionkach Opatowskich.
Początki obecnego miasta datowane są na XIV wiek, gdy istniała tu wieś Ostrów. Jednak prawa miejskie Ostrowiec uzyskał dopiero w 1613 roku. Nazwa utrwaliła się dopiero po przejęciu dóbr ostrowieckich przez Janusza Ostrogskiego. Następnie Ostrowiec przeszedł w posiadanie hrabiego Jana Tarnowskiego herbu Leliwa, po którym dobrami ostrowieckimi zarządzali także Czartoryscy, Lubomirscy, Radziwiłłowie, Wielopolscy i Łubieńscy. Po II Wojnie Światowej wszystkie grunty odebrane zostały właścicielom i znacjonalizowane. Nazwa Ostrowiec Świętokrzyski pojawiła się dopiero w 1937 roku. W dokumentach z lat 20 i 30 można spotkać nazwy Ostrowiec Kielecki czy Ostrowiec nad Kamienną.
Położenie w pobliżu rzeki Kamiennej wpłynęło na rozwój przemysłu. Rozwijał się już na przełomie XVIII i XIX wieku. W połowie wieku XIX na skutek działań Stanisława Staszica i jego planów uprzemysłowienia regionu, a także w oparciu o zasoby rudy żelaza, węgla i bliskość rzeki zaczęły powstawać w okolicy kolejne zakłady, m.in. w Brodach Iłżeckich, Nietulisku, Dołach Biskupich, Chmielowie i Bodzechowie. Powstała też w tym okresie huta, zwana od nazwiska budowniczego - Antoniego Klimkiewicza - hutą Klimkiewiczów. Wokół niej rozwijały się pomniejsze zakłady, a z czasem kompleks przyjął nazwę Zakładów Ostrowieckich. Na przełomie XIX i XX wieku huta była drugą pod względem wielkości w całym Królestwie Polskim. Huta działa do dziś, mimo kryzysu jaki dotknął ją w latach 90. Ostatecznie huta została wykupiona przez hiszpański koncern Celsa.
W czasie II Wojny Światowej działania wojenne odcisnęły swoje piętno na historii miasta. Ostrowiec został zajęty przez Niemców 8 września 1939 roku, co część miejscowej ludności skłoniło do podjęcia walk w podziemiu i partyzantce. W czasie okupacji niemieckie wojska wymordowały 11 tysięcy Żydów mieszkających w Ostrowcu i najbliższej okolicy. Nie były żadkością publiczne egzekucje. Jednak za plecami hitlerowców prężnie działało partyzanckie podziemie, wydawano prasę konspiracyjną i produkowano broń. Wyzwolenie Ostrowca przyszło 16 stycznia 1945 roku.
Przebywając w Ostrowcu Świętokrzyskim warto zapoznać się z miejscowymi zabytkami. Ciekawą bryłą charakteryzuje się pochodząca z początków XVII wieku, a rozbudowana w latach 1924-38 kolegiata pw. św. Michała Archanioła - obecnie po przebudowie prezentuje cechy neobarokowej architektury. Warto też w dzielnicy Denków zapoznać się z wybudowanym w 1700 roku w stylu barokowym kościołem pw. św. Stanisława Biskupa i stojącą obok dzwonnicą z 1806 roku. W dzielnicy Częstocice znajduje się zespół pałacowo-parkowy z dawnym pałacem hrabiów Wielopolskich (obecnie siedziba Muzeum Historyczno-Archeologicznego). Po Wielopolskich pozostał też pałac myśliwski, obecnie "Pałac Tarnowskich" oraz wybudowany w stylu zakopiańskim drewniany kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego. Dawne budownictwo można podziwiać przy ulicy Szerokiej, gdzie znajduje się dawny zajazd pocztowy z przełomu XVIII i XIX wieku.
W okolicach Ostrowca Świętokrzyskiego przebiega wiele szlaków turystycznych - zarówno pieszych, jak i rowerowych. M.in. czarny szlak pieszy Nowa Słupia - Szczytniak, niebieski szlak pieszy im. S. Jeżewskiego - Święty Krzyż - Pętkowice, żółty szlak rowerowy - Środkowe Dorzecze Kamiennej, regionalny szlak rowerowy - żółwia i dinozaura, czerwony szlak rowerowy im. Mariana Raciborskiego, czerwony szlak rowerowy im. Mieczysława Radwana oraz zielony szlak rowerowy im. Witolda Gombrowicza.